logohvo

Ledenbijeenkomst

Verslag van de ledenavond van 9 november 2018

Voorzitter Jan Suyderhoud opende de avond met een welkomstwoord, gevolgd door enige mededelingen. De lezingen gaan vanavond over het onderwerp “Zorg en Welzijn”, waarover  in onze Oudheidskamer nu een expositie te zien is.

De eerste spreker was dr. Arie Knuistingh Neven, die terugblikte naar zijn leven als huisarts in Krimpen aan de Lek met zijn voordracht  “Huisarts in de polder in de vorige eeuw”.

De geschiedenis van de huisartsgeneeskunde: 

de ziekenhuisartsen  waren in de 19e eeuw vaak niet opgeleid, de operatiekamer was voor iedereen toegankelijk, wantoestanden bij de verpleging, de rijken bleven liever thuis, en pas na  1840 kwamen er “hygiënisten”.

Hoe waren de leefomstandigheden in de 19e eeuw?

Er woonden veel mensen, vaak dicht op elkaar, er was geen schoon water, geen toilet en riool, het  leven in een vochtig klimaat, eenzijdige voeding, zware arbeid, lange werktijden en bovendien nog onvoldoende artsen.

De meest voorkomende ziekten waren: cholera (buikloop)vanwege het waterrijke woongebied, eenzijdige voeding,  strenge winters, zware arbeid en lange werktijden, tuberculose (longen), ingewandsziekten, tyfus, huidaandoeningen, kinderziekten en bovendien een “fatalistische “ houding: “het is nu eenmaal zo”. 

Pas in de 19e eeuw werd een geneesheer door de Gemeente benoemd en werden er voor zijn taakuitvoering regels vast gesteld. In1882 wordt dr. C.J. Gorter benoemd die later werd opgevolgd door dr. van Omme.  Hij werd gedurende de eerste wereldoorlog (1914-1918) opgeroepen om als gezondheidsofficier  op te treden. In die periode had Ouderkerk geen arts.

Waren er in 1900 in ons land 2200 artsen (waarvan 130 specialist), in 1997 waren dat er 25.000, waarvan 30% huisarts, en thans zijn dat er 70.795 waarvan 15 % huisarts.

In 1941 stelde de Duitse bezetter het  ziekenfonds in, waaraan 70% van de bevolking deelnam. (AZGO  in Gouda). Pas in 2006 zou de zorgverzekering voor iedereen verplicht worden. De huisarts werd poortwachter. Hij verwees de patiënt eventueel verder. Het aantal medische mogelijkheden nam sterk toe (in 1946 werd penicilline uitgevonden). De doktersassistente nam veel werkzaamheden over, waardoor de arts zelf 90% van de gevallen kon behandelen. 

In 1939 vestigde dr. W.J. Leeuwenburg zich in ons dorp na overname van de praktijk van dr. van Omme. Zijn wedde vanuit de gemeente bedroeg in 1941  400 gulden per jaar. In 1964 werd hij tevens apotheekhouder.  In 1961 werd Het Groene Kruis ingericht als consultatiebureau, waarvan hij de voorzitter werd. Men kon zich daar wekelijks douchen. In deze periode ontstond er ook een kraaienziekte (te vergelijken met hondsdolheid), die voor een aantal personen, die “gepikt” waren, tot ziekenhuis opname leidden. Dr. Leeuwenburg was een fervent bestrijder van roken. Hij kon er niet genoeg tegen waarschuwen. Verder was hij een pleitbezorger van  hoogtezon voor kinderen.

Na zijn  pensionering  in 1975 nam  dr. A.W. Vegter de artsenpraktijk over en verhuisde van de Dorpsstraat naar de Essenlaan. Later kwamen daar dr. H. Maas en dr.  J. Nauta bij.

De spreker besloot met een korte toelichting van de ”ziekte van Duchenne”, van de bestrijding ervan zet hij zich in. Deze fatale spierziekte, die zich rond het 4e levensjaar openbaart, leidt na het 12e levensjaar tot leven in een rolstoel: het bewegen wordt steeds moeilijker, de longen en het hart functioneren steeds slechter, en meestal eindigt  het leven rond het 18e levensjaar.

Met de opbrengst van de verkoop van zijn boek “Mijmeringen van een huisarts in het poldergebied” wil hij een steentje bijdragen aan de financiering van het  onderzoek naar  deze ziekte. 

Na de pauze was het woord (en beeld) aan drs. Henk Vermeulen, hoofddocent  Geschiedenis aan een lerarenopleiding.

Hij gaf inzicht in de ontwikkeling van de  armenzorg tussen 1850 en 1950, zowel uit het oogpunt van de bedeelden (armen) als wel van de mensen, die de zorg regelden, veelal de beter-gesitueerden.

De titel luidde “Steenbakkers, boeren en bedeelden”.

Waarom is er armoede? De visie uit die tijd was: 1. Scheppingsorde, 2. door eigen schuld, 3. weinig opvoeding, 4. maatschappelijke situatie.

Waarom armenzorg? Deels uit naastenliefde (christelijke grondslag), deels om arbeidsonrust te voorkomen. Er was in de 19e eeuw nog weinig of geen sociale wetgeving, het geld voor de “bedeling” kwam hoofdzakelijk van de kerken (collectes), van de beter gesitueerden (rijkere inwoners zoals steenbakkers en boeren)  en van de gemeentelijke overheid, dus uit de openbare middelen. De ondersteuning werd  bij voorkeur gegeven in goederen i.p.v. in geld, omdat veel armen in de visie van de rijken niet met geld konden omgaan. De bakker leverde in opdracht van het armbestuur brood, de kolenboer de brandstof. De arts werd betaald door het armenbestuur, waarvoor de gemeente regels had opgesteld. Onderwijs en begrafenissen werden eveneens door de Gemeente bekostigd. Eigenlijk was het uitgangspunt van armenzorg , dat het een particulier zaak was en dat de overheid alleen bijsprong, als het niet anders kon. Het was een gunst, dat je ondersteuning kreeg.

Langzamerhand veranderden de gunsten in rechten: In de periode 1919-1965 kwam een solide wetgeving tot stand: Arbeidswet, Ziektewet, Kinderbijslag, Ouderdom, Algemene Bijstand, om een paar belangrijke te noemen. Vooral de Algemene Ouderdoms Wet (AOW) in 1957 (“vader Drees”) was een geweldige doorbraak.

De voordracht met veel realistische voorbeelden gaf een duidelijk beeld van de ontwikkeling van armoede bestrijding en het voorkomen ervan.

De voorzitter dankte hierna de beide sprekers met een geschenk en sloot deze ledenvond af.

 ==============================================================

Verslag statutaire ledenvergadering met lezing van 16 maart 2018

Voorzitter Jan Suyderhoud opende vergadering met een welkomstwoord aan de leden en de spreker voor deze avond Cees Loeve. Wegens ziekte kon penningmeester Marijke de Bruin helaas niet aanwezig zijn.
De excursie op 19 mei naar Vlaardingen werd aangekondigd evenals de aanstaande expo, die het thema Zorg en Welzijn gaat tonen en waar nog attributen voor gezocht worden.
Hij verzocht de aanwezige RABO-leden hun stem bij de komende Clubkas campagne ook op onze vereniging uit te brengen, wat de grote van de te ontvangen donatie ten goede komt.
Voorts het dringende verzoek voor hen die dat nog niet hebben gedaan om de contributie voor 2018 te betalen.
Er waren geen vragen of opmerkingen over het financiële overzicht, waarvan de leden reeds een overzicht hadden ontvangen. De kascommissie bij monde van Kees Mul keurde de jaarstukken goed. De nieuwe kascommissie zal worden gevormd door de dames Corrie Heuvelman en Petra Pols .
De bestuursleden Marijke de Bruin (penningmeester) en Aagje Lingen (algemeen lid) kwamen in aanmerking voor aftreden, maar stelden zich herverkiesbaar. Zij werden beiden bij acclamatie herkozen.
De voorzitter besprak hierna de reeds aan de leden toegestuurde oproep voor vrijwilligers.
Jan Vogel werd in de gelegenheid gesteld zijn zojuist verschenen fotoboek over zijn familie, waarin ook hun periode in Ouderkerk, te presenteren en hij overhandigde een exemplaar daarvan aan de voorzitter.

Hierna begon Cees Loeve zijn presentatie “De watersnood van 1953”, met het accent op onze Krimpenerwaard, waarvan alle plaatsen/dorpen de revue passeerden..
Door de eeuwen heen hebben er tientallen dijkdoorbraken in dit gebied plaatsgevonden. De doorbraak van 1953 was wel een bijzondere. Er was sprake van een springvloed, hetgeen inhoudt, dat er meerdere factoren aanwezig waren, waartegen niets bestand was. Een zware noordwester storm met snelheden van meer dan 140 km/uur, die zich samenperste in de engte tussen Engeland en de Lage Landen, zorgden er voor, dat het water tegen de dijken beukte en het westen voor een groot deel onder water zette. De dijken waren helaas niet berekend op de hoogst bereikte waterstand van 3.85 m boven N.A.P.
In totaal vielen er in totaal 1836 doden te betreuren, waarvan in ons dorp 2 en in Krimpen 4. Direct na het ontstaan van de noodtoestand kwamen de hulpdiensten al in het geweer, waaronder veel militairen, die over groot materiaal beschikten. De doorbraken, die op zaterdag ontstonden, waren op zondagavond reeds -provisorisch- gedicht, vaak met behulp van sloopschepen en zandzakken om de stormgaten snel op te vullen.
Overigens was de waterschade in onze omgeving “beperkt” tot de polder Geer en Zijde en de Stormpolder. Een goede beschrijving van de noodtoestand werd door Aagje Lingen in dichtvorm voorgedragen.
Er werd een groot aantal foto’s getoond, die velen nog niet eerder gezien hadden.
Een zeer indrukwekkende herinnering aan die barre tijden, 65 jaar geleden.
Cees Loeve werd bedankt voor zijn boeiende lezing en ontving hiervoor van de voorzitter een geschenk.

=======================================================================

Verslag van de ledenbijeenkomst op vrijdag avond 10 november 2017

Opening door de voorzitter en mededelingen

Voorzitter Jan Suyderhoud opende de vergadering met een welkom aan de aanwezigen en met enige plannen voor volgend jaar en wel: ons volgende blad in februari, een uitstapje in mei 2018 naar Vlaardingen met de Tijdgeest en de volgende tentoonstelling vanaf september 2018 over Gezondheidszorg in Ouderkerk. Hij riep de aanwezigen op allerlei spullen en documenten van en over o.a. huisartsen en andere zaken op dit gebied uit te lenen voor de tentoonstelling. Verder vroeg de voorzitter de leden op eens na te denken over een eventuele vrijwilligers- of bestuursfunctie in onze vereniging, daar de leeftijd van sommigen helaas parten gaat spelen. Ook kondigde hij een stemming uit de losse pols- aan, over onze volgende ledenvergadering op 16 maart 2018. Hij had, zo zei hij, een luxeprobleem aangaande de spreker van die avond. Er zijn twee mogelijkheden:
1) Linda Driesen, werkzaam voor onze gemeente zou kunnen spreken over de nieuwe monumentenzorg in de Krimpenerwaard en wat dat voor ons dorp betekent..
2) Cees Loeve uit Krimpen aan den IJssel met een presentatie over de Watersnood van 1953 in onze waard, dan alweer 65 jaar geleden.
De handen gingen omhoog en het merendeel wilde graag de lezing over de Watersnood .
Ook memoreerde de voorzitter het op Open Monumentendag uitgegeven boekje Rondje Ouderkerk, te verkrijgen in onze oudheidskamer voor euro 2,-.

IMG 2139 Medium Small

Lezing Boeren, Burgers en Buitenlui

Daarna kreeg Theo Bakkers het woord over het thema van Open Monumentendag 2017.en onze tentoonstelling van dit jaar, namelijk: Boeren, Burgers en Buitenlui. Theo deed dit aan de hand van een PowerPoint presentatie. Eerst legde hij uit en liet ons zien, waar het begrip Boeren, Burgers en uit Buitenlui vandaan komt. De zogenoemde Klepperman klepperde met een houten apparaat (soort ratel) en liep in stad en land langs de huizen om de bewoners belangrijk nieuws te melden en de tijd om te roepen. Vaak was hij ook lantaarnaansteker en niet het minst belangrijk, brand- en nachtwacht. Later werd hij omroeper die ook geboorten en overlijden omriep.
In Ouderkerk was Huig Kreuk (1870-1943) zon omroeper. Voor de Klepperman nieuws begon te roepen, riep hij: Boeren, burgers en buitenlui, daarna kwam het nieuws dat hij te brengen had.

Theo Bakkers vertelde verder over Open Monumentendag, onze tentoonstelling en over het leven van vroeger. Enkele voorbeelden:

Broeder
Er kwam ter sprake dat een broeder uitgedeeld werd door een vrouw aan de kinderen uit de buurt. Theo Bakkers vroeg zich hardop af wat een broeder kon zijn. Een van de aanwezige leden hielp ons uit de droom. Het was een ronde koek, die werd gebakken en uitgedeeld in de buurt, bij de geboorte van een kind. We zagen op het scherm een tekening van zo een vrouw en kinderen.

Noodslachting
Ook noodslachting kwam in de presentatie aan de orde. Zo een slachting werd aangekondigd door een omroeper. Hij riep door een toeter waar en wanneer de noodslachting was. In Ouderkerk is dit fenomeen tot in de jaren 60 van de vorige eeuw een feit geweest. Dan was er iets onschuldigs met een dier aan de hand waardoor het geslacht moest worden. De inwoners van ons dorp werden er op deze wijze van in kennis gesteld waar en wanneer zij zeer voordeling het vlees konden kopen.

Rond tien uur sloot de voorzitter de vergadering en overhandigde de spreker een geschenkje.

==============================================================

Verslag van de statutaire ledenvergadering vrijdag avond 10 maart 2017

De avond werd geopend met een welkomstwoord door voorzitter Jan Suyderhoud.
Na een kort overzicht van de activiteiten van het vorige jaar en de geplande voor dit jaar, werd een toelichting gegeven op de jaarcijfers en het budget. Er werd gewezen op de Rabobank Clubkas Campagne, waaraan onze vereniging ook meedoet. De kascommissie, bij monde van Wim van der Hoog, deelde mee geheel akkoord te gaan met de financiele cijfers over 2016 en Petra Pols was bereid om in de commissie voor 2017 zitting te nemen.
Hierna vond bij acclamatie de herverkiezing plaats van Arie Jan Meijer en Jan Suyderhoud.

Vervolgens hield Cristel Stolk van het Streekarchief Midden-Holland een lezing over Voorouderonderzoek. Zij heeft eerder twee cursussen Voorouderonderzoek op het internet gegeven bij SCO en een derde zal vanaf 30 maart 2017 worden gehouden.
Met TV programmas als Verborgen Verleden staat voorouderonderzoek weer flink in de belangstelling. Hoe gaat genealogisch onderzoek eigenlijk in zijn werk en welke bronnen zijn er in archieven en op het internet te vinden ?
Cristel Stolk gaf hier antwoord op met vele voorbeelden van Ouderkerkse families en ook met gebruik te maken van het internet. Typische vragen zijn: Wie waren mijn voorouders? Waar woonden ze? Wat deden ze? Hoe zagen ze eruit? Wat maakten ze mee? Je begint eerst met jezelf, ouders, grootouders en naaste familie, daarna kun je in de archieven en op internet verder gaan speuren. Ook kwam de betekenis en het voorkomen van familienamen en voornamen ter sprake. Gebruikt werden, met voorbeelden uit de zaal, websites met databanken zoals: www.cbgfamilienamen.nl en https://www.meertens.knaw.nl/nvb/
Bij: Waar woonden ze, kwam naar voren dat er vroeger vaak andere huis adressen werden gebruikt, met name in Ouderkerk: Wijk A, B en C en daarvoor ook Z nummers, nu zijn dat de Dorpsstraat en de IJsseldijk-Noord en -West. De voorzitter riep op om naar deze omnummering een onderzoek te doen. Oude kranten, te vinden op internet zoals de Goudsche Courant en de Schoonhovensche Courant, zijn ook bronnen van veel informatie, zie hiervoor de website: http://www.erfgoedkrimpenerwaard.nl/index.php/digitale-kranten .
Oude familiefotos en fotos van schoolklassen, jubilea, uitjes of bijeenkomsten geven ook veel informatie, vooral als er bij staat wie het zijn, zie hiervoor ook onze rubriek: Wie o wie.
Bij: Wat beleefden onze voorouders, werd verwezen naar onze Grote geschiedenis en naar de burgerlijke stand, testamenten, weeskamers en notariele akten.
Ten slotte werd opgemerkt dat al dit onderzoek: leuk, verslavend en nooit af is. Je komt nog eens ergens, je leert over je voorouders, je leert over de geschiedenis, je krijgt contact met andere mensen en met familieleden.

De gezellige en leerzame avond werd beeindigd met de beantwoording van enkele vragen, waarna de voorzitter de spreekster bedankte en haar een geschenk overhandigde.

=============================================================

 

 

 

 

 

watersnoodramp 1953 deel 2 9

Verslag van de ledenavond op vrijdag avond 11 november 2016

Na enige mededelingen van voorzitter Jan Suyderhoud begon de lezing, die dit keer niet vanaf het podium werd gehouden, maar vanaf de eerste rij, waar oud-middenstanders het woord voerden onder leiding van Cees Loeve. De geschiedenis van deze middenstanders is al eerder gepubliceerd in ons blad, opgetekend door Jan Verzijl en Aagje Lingen-Pols. Op deze basis is nu een diavoorstelling gemaakt met beelden van de families, de door hen gebruikte voertuigen en hun winkels. Zij vertelden aan de hand van deze diapresentatie de geschiedenis van hun bedrijven, met leuke details uit lang vervlogen tijden.

Aan het woord kwamen de families Speksnijder, Mul, Ceelen, De Groot, Bos en Van Soest.
Uit de reacties van de zaal bleek wel, hoe men het verleden mee beleefde. Uitroepen van herkenning, gelach om een leuke anekdote, uit alles bleek, dat het onderwerp van deze avond goed in de smaak viel.

Als dank voor hun medewerking ontvingen de deelnemers een kleine chocolade attentie van een andere bekende winkelier, de Berekuil. 

Dorpstraat 20 001 Pieter Mul paardwagen3 001 Bos echtp voor winkel
de groot pui 001  HS.10 001 soest bbb

==============================================================

Verslag van de statutaire ledenvergadering van vrijdag 18 maart 2016 met lezing over oude tegels door dhr. J. H. van den Berge.

De avond werd geopend met een welkomstwoord door voorzitter Jan Suyderhoud.
Na een kort overzicht van de activiteiten van het vorige jaar, de toelichting op de jaarcijfers en het budget, deelde de kascommissie bij monde van mw. Vonk Noordegraaf mee met de financiele cijfers van 2015 accoord te gaan en was Cees Mul bereid om in de commissie voor 2016 zitting te nemen.
Hierna vond bij acclamatie de herverkiezing plaats vn de heren Theo Bakkers en Nico Holdermans, beide lid van het bestuur.

Vervolgens hield dhr. J.H.van den Berge een lezing over Oude Tegels. Tegels dienen nog steeds als bescherming en decoratie van wand of muur. De geschiedenis en het gebruik van deze tegels van de grijze oudheid tot en met het heden in Nederland werd met fraaie beelden ondersteund. 5000 jr geleden maakten de Soemeriers (leefden in Mesopotami, ongeveer het huidige Irk) al tegels voor wanden en vloeren. Overigens, het woord tegel is afgeleid van het Latijnse tegul. Via Egypte, Noord Afrika, Spanje, Italie en de zuidelijke Nederlanden, komen we uiteindelijk bij de tegelbakkers in onze regio van Rotterdam en Gouda terecht. De grondstof voor tegels was leem, dat in de zon werd gebakken, maar dan blijft de tegel wel broos. Later werd de lemen tegel transparant geglazuurd en daardoor beschilderbaar en harder. Met de komst van het zgn. spijkerschrift -c.8000 v.Chr. ontstond het leesbare kleitablet. Van veel tegelwerk uit de oudheid werden prachtige fotos getoond.
Na de pauze lag het accent op de Nederlandse tegel, en in het bijzonder die zoals te vinden in de Krimpenerwaard. Het merendeel daarvan kwamen van De Swaan (1621-1730) uit Gouda.
Zo werden vindplaatsen getoond van de Dorpsstraat, IJsseldijk Noord en West, Oudelandseweg, Lageweg, Zuidbroek en Bergambacht.
Helaas is wereldwijd door de tand des tijds, slopen en oorlogen, veel verloren gegaan.
Gelukkig bestaan er nog veel afbeeldingen van deze artistieke muur- en vloerbekledingen
Tot slot bedankte de voorzitter de spreker en overhandigde hem een geschenk.

tegel 1 tegel 2
tegel 3 tegel 4

=========================================================